Start 2e editie: Leergang voor ervaren practoren

De practor als regisseur van een transitievraagstuk? Op 22 januari 2026 startte een nieuwe leergang van Practoraten.nl. De vorige groep leerde elkaar én ons veel over de belevenissen van een practor.

Op de headerfoto v.l.n.r: Marieke Gervers, Erno Mijland, Marjolijn Postmaa, Esther de Haan, Desiree Bierlaagh, Flip Derks, Canan Ziylan, Jolanda van Til, Alie de Boer, Patrick Asmawidjaja, Monique Pijls.

Door: Pieter Baay, Praktijkgericht onderzoek expert.

Context van de practor: heb ik een transitievraag?

We hebben de mond vol over de veranderende arbeidsmarkt en samenleving. Ook qua studenten en beelden van goed onderwijs lijkt verandering de enige constante. Maar is het practoraat gericht op een bijdrage aan een transitievraag? Dat blijkt niet vanzelfsprekend. Je plek vinden in een ecosysteem met stakeholders binnen en buiten de school, elk met eigen belangen en invloed, is complex. De opdracht vanuit de mbo-instelling is daarbij veelal niet dusdanig geformuleerd, dat de practor ervaart dat-ie bijdraagt aan een transitie. Maar sommigen wel en bovenal helpt het practoren om zo naar hun praktijk en context te kijken. Esther de Haan helpt de practoren hierin als transitiekundige.

Rol van de practor: ben ik een regisseur?

De gemiddelde practor lijkt het meest op een schaap met zes poten. Er wordt van alles verwacht van een practor; van inhoudelijk boegbeeld tot sociaal verbinder en van inspirerend trainer tot degelijk onderzoeker. Er is discussie over de precieze vereisten aan een practor (bijv. wel of niet gepromoveerd? Rollen van de practor of van het practoraat?). Door die (sub)rollen heen rijst de vraag hoe practoren (een verandering) regisseren. Komen zij in positie om binnen hun invloed het verschil te maken, in de binnen- en buitenwereld? De scope van de opgave en de kwaliteiten die de practor én het practoraat nodig hebben, verschillen. Marieke Gervers helpt als voormalig practor de deelnemers om te reflecteren op hun rol en op de vertaling van theorie naar hun eigen praktijk.

Rol van onderzoek: doel of middel?

Los van de vorm van onderzoek is er in het mbo veel te doen om de functie van onderzoek. In de focus op transitievraagstukken zien we dat praktijkgericht onderzoek een bijdrage kan leveren aan de persoonsontwikkeling, kennisontwikkeling én systeemontwikkeling. Een dergelijk beeld van onderzoek is nog niet vanzelfsprekend en voor sommige practoren speelt onderzoek nauwelijks een rol. Er zijn meta-verhalen over onderzoek in het mbo (‘We moeten ons positioneren in de waaier van de kennisinfrastructuur’); In de leergang richten we ons op praktische vragen hoe onderzoek vorm te geven dat bijdraagt aan veranderprocessen. Pieter Baay (Onderwijs124) mag zijn wetenschappelijke achtergrond en creativiteit in praktijkinnovatie combineren om dit met de practoren te verkennen.

Deelnemers

Aan deze 2e editie van de leergang doen mee (zie headerfoto v.l.n.r) practoren Erno Mijland (Technologie als partner van creatieve makers), Desiree Bierlaagh (Praktische wijsheid in welzijn en zorg), Flip Derks (De mbo’er als onderzoeker), Canan Ziylan (Doen wat werkt bij Dementie), Jolanda van Til (Gezondheid en technologie), Alie de Boer (Gezond water voor mens, dier en natuur), Patrick Asmawidjaja (Water en Bodem), Monique Pijls (Gecijferdheid in het mbo), Rianne Veldt-Meijer (Bio Sciences), NB. Zij staat niet op de foto.

Meer lezen over deze leergang Regie op Transitie

• Alle info op een rij: Lees hier alles over deze 2e editie (pdf)
• Eerder nieuws over de 1e editie: 1e editie succesvol afgerond | Leergang Regie op Transitie voor ervaren practoraten van start

Organisatie & trainers leergang

Deze leergang kwam tot stand door Jorick Scheerens (Programmadirecteur Stichting Practoraten.nl) in samenwerking met Marieke Gervers (Strategisch ontwerper, stichtingsquare.nl). De opleiders tijdens deze leergang zijn Esther de Haan – Transitie expert, amsterdamtransitioninstitute.nl en Pieter Baay – Praktijkgericht onderzoek expert, onderwijs124.nl.