Zicht op en inzicht in de rollen van de practor: Practor(aat) In Zicht

Op 10 december 2025, tijdens het tienjarige jubileum van Stichting Practoraten.nl, zijn in de kader van de versterking van de beroepsgroep van practoren, vijf bordspellen uitgereikt! Het bordspel is onderdeel van een Professional doctorate (PD): Practoren 2.0: Professionele ontwikkeling en een sterkere beroepsgroep . De PD geeft de mogelijkheid om te ontwikkelen tot EQF-8 door aan de slag te gaan met complexe problemen uit de (beroeps)praktijk.

Ik (red. practor Sara Albone) ben nou eenmaal liefhebber van de beroepspraktijk en het beroepsonderwijs mede door mijn eigen opleidingen (diergeneeskunde en leren innoveren) maar ook door mijn eigen loopbaan (dierenarts, docent, docent-opleider en practor). Hierdoor heb ik een voorliefde voor praktijkonderzoek (specifiek actieonderzoek) ontwikkeld. Ik ontwikkel graag interventies op basis van co-creatie die het liefst ook weer dienen als data-verzamelingsobjecten.

Zo is ook het bordspel “Practor(aat) In Zicht”, samen met andere practoren, ontwikkeld om de positionering van practoraten te verduidelijken, het handelingsrepertoire van practoren te vergroten en de acht rollen van de practor te duiden. De acht rollen van de practor zijn eerder in het PD-traject ontwikkeld als onderdeel van een beroepsbeeld van en voor practoren (Albone, Van den Berg & Zitter, 2025).
Het spel maakt gebruik van een organisatieopstelling, ‘practoraatsopstelling’ om een practoraat ruimtelijk weer te geven en de positionering daarvan te bespreken met betrokkenen (Hendriksen & Brasser, 2010). Daarnaast kent het spel mogelijkheden om de acht rollen van de practor verder te verkennen en om casussen te bespreken met kansrijke handelingsalternatieven tot resultaat (Van Lier, 2018; Inspectieraad, 2021).
Het spel is ontwikkeld als doorgeefcadeau. Practoren geven één van de vijf prototype spellen door, na het spelen, aan andere practoren in hun netwerk. De ervaringen met het spel worden vastgelegd in een gastenboek en via Microsoft Forms. De ervaringen worden gebruikt om het spel door te ontwikkelen maar ook om de doorwerking van het spel in beeld te brengen. Om de reis van alle spellen door Nederland te volgen, zijn GPS-trackers in de speldozen geplaatst.

Mijn echte wens is dat alle 158 practoraten in Nederland in bezit zijn van dit spel dat helpend is om de beroepsgroep van practoren te versterken. Work in progress!

Meer weten

• Dit spel is ontwikkeld door practor Sara Albone: Practoraat Dierenwelzijn en -gezondheid Aeres MBO Barneveld. Sara Albone is PD-kandidaat domein Leren & Professionaliseren.
• Dit traject is medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), en Aeres Hogeschool Wageningen.

Albone, S., Van den Berg, N., & Zitter, I. (2025). Practoren in beeld: Beroepsbeeld van en voor practoren. Vaktijdschrift Profiel, 2025(4), 12-16.
Hendriksen, J., & Brasser, A. (2010). Organisatieopstellingen binnen intervisie: Theorie, methode, toepassing. Boom.
Inspectieraad (2021). Kritische Beroepssituaties in het toezicht: Hoe weet je dat je het goed doet in je werk? Inspectieraad.
Van Lier, M. (2018). Intervisie, hoe doe je dat eigenlijk? Vakblad Natuurlijke & Integrale gezondheidszorg, 2018 (mei/juni), 22-17.