Update vanuit onderzoekswerkplaats Plezier in Blended Leren bij practoraat Leerwerkplaatsen

Sinds april 2024 is de onderzoekswerkplaats (OWP) Plezier in Blended Leren actief bij het practoraat Leerwerkplaatsen van Albeda. De OWP is mogelijk door een subsidie van MBO Digitaal voor 4 jaar. Er zijn inmiddels al elf modules voor de opleiding Verpleegkunde ontworpen waarin leren op school, leren in de beroepspraktijk en online leren samengaan.

In de modules staan interactieve leertaken vanuit verpleegkundige casuïstiek centraal. Studenten kunnen op verschillende manieren hun kennis toetsen. In de nieuwste modules zijn meer keuzemogelijkheden in de online leeractiviteiten aangebracht. Studenten kunnen hierdoor meer verdieping zoeken, en wanneer nodig meer op maat begeleiding krijgen.

Samenwerking werkveld

Praktijkopleiders leveren de nieuwste inzichten en protocollen, samen met realistische casuïstiek uit de praktijk. Omdat de pilot recent is uitgebreid, zijn nu meer zorgorganisaties betrokken. De praktijkopleiders uit deze organisaties werden uitgenodigd voor een bijeenkomst om hen te informeren over de modules en deelname aan de OWP te verkennen, hier bleek veel belangstelling voor.  Veel stage-afdelingen geven studenten extra praktijkopdrachten bijvoorbeeld over medicatie of ziektebeelden. Met het werkveld wordt verkend of deze opdrachten opgenomen kunnen worden in de modules of op een andere manier terug kunnen komen in het onderwijs. Vervolgens moet er dan nog worden nagedacht hoe ICT hierin ondersteunend kan zijn omdat deze opdrachten afdelingsspecifiek zijn en dus sterk van elkaar verschillen.

Onderzoek in de onderzoekswerkplaats

Wij volgen in de OWP de cyclus van het ontwerpgericht onderzoek. Vragen zijn: Helpt dit onderwijs studenten om met plezier te leren en efficiënt gebruik te maken van de drie leeromgevingen? En helpt het docenten en praktijkopleiders om studenten op maat te begeleiden bij hun leerproces? Hier een overzicht van de resultaten.

De docenten:

• Ervaren dat de verschillende contexten zorgt voor rijke gesprekken in de klas. Zij willen graag meer contextrijke opdrachten.
• Zien dat studenten begeleiding nodig hebben bij de transfer van wat online is geleerd naar de toepassing op school.
• Het materiaal is mooi geïntegreerd rondom één casus. Prettig dat al het materiaal per module is geordend en het probleem van de vindbaarheid (ook voor de studenten) hiermee is opgelost. De onderwerpen zijn goed verdeeld, wel zitten de lessen op school nog vaak te vol. Docenten willen graag flexibel kunnen kiezen uit werkvormen om de werkvorm passend te laten zijn bij de behoeften van studenten op dat moment.
• Er is behoefte aan professionalisering om studenten te kunnen begeleiden bij het blended onderwijs wat meer vraagt van de zelfregulatie van studenten zoals planning, initiatieven nemen en feedback vragen.
• Ervaren minder autonomie in het lesgeven, dit blijft onderwerp van gesprek met ontwerpers en onderzoeker van de OWP. De docenten zien wel voordelen in de uitgezette route in de modules voor de continuïteit van het onderwijs.

De studenten:

• Kunnen na ongeveer 4 maanden allemaal goed omgaan met de online leeromgeving. Wel geven zij aan dat zij soms moeite hebben om de groepsopdrachten online te doen, vanwege wisselende werktijden (zij gaan per week 1 dag naar school en 4 dagen naar de praktijk).
• Zijn tevreden over de overzichtelijke structuur van de modules, wanneer zij materiaal zien bij studenten die niet betrokken zijn bij de OWP dan zien zij een duidelijk verschil in positieve zin.
• Ervaren dat niet alle medestudenten de voorbereidingsopdrachten uitvoeren.
• Kunnen goed zien welke lesinhoud ze hebben gemist bij afwezigheid.

Landelijke vragenlijst

Begin 2025 is de monitor ‘Leren en lesgeven met ict’ van iXperium afgenomen bij de docententeams van de opleiding Verpleegkunde. De respons was n=75, waarvan 52 respondenten wel de vragenlijst hebben afgerond en 8 niet, 15 hebben wel de vragenlijst geopend maar zijn niet gestart met het beantwoorden van de vragen.

Meest opvallende resultaten; de respondenten:

• Scoren zichzelf hoog op informatie – en mediavaardigheden (91%), besteden bovengemiddeld aandacht aan informatievaardigheden (64%) en weinig op instrumentele ICT-vaardigheden (18%).
• Digitale geletterdheid m.b.t. Computational thinking scoorde maar 6%, bij de nabespreking bleek men deze term niet te kennen.
• Scoren laag (14%) op het differentiëren bij lesgeven m.b.v. ICT; in het creatief gebruik van ICT; bij het gebruik van data om leren in kaart te brengen en bij de inzet van online onderwijsactiviteiten.
• Willen zich in de komende jaren vooral ontwikkelen op: gebruik ICT om te differentiëren (48%), activerend leren (57%), meer eigenaarschap bij studenten (48%) en t.a.v. generatieve AI (57%).

Tijdens de nabespreking werden resultaten herkend door de aanwezigen, men was unaniem over de wens om zich verder te professionaliseren in het gebruik van AI in het onderwijs. Wel vroeg iedereen zich af of de vragenlijst meet wat het beoogt te meten vanwege de soms onduidelijke vragen en onbekende begrippen. Dit werd door de onderzoeker voorgelegd aan de ontwikkelaars van IXperium die dit herkenden van andere scholen. Er wordt door hen gewerkt aan een verbeterde versie van de monitor.

Externe presentaties

In 2025 zijn de intervisiebijeenkomsten bijgewoond die werden georganiseerd door MBO Digitaal. Donderdag 3 oktober werd door ons de intervisiebijeenkomst georganiseerd voorafgaand aan de conferentie MBO Digitaal. Tijdens deze bijeenkomst werden de producten van de OWP en de onderzoeksresultaten gedeeld met de
aanwezigen en inhoudelijk besproken. Ook zijn er opnames gemaakt voor een podcast (27 november 2025) en een film (oktober 2025) door de collega’s van MBO Digitaal. Zodra de resultaten hiervan te horen en te zien zijn delen we deze zo spoedig mogelijk!

Nieuwsgierig naar een voorbeeld? Ga naar:

• Module 10: xerte.albeda.nl | module 10: Ziekenhuis
• Module 9: xerte.albeda.nl | module 9: GGZ

Heb je interesse in het project? Vragen?

• Neem contact op met Jenet van Uffelen, docentonderzoeker: j.immink@albeda.nl
• Of lees ‘Digitaal vaardig zijn, gaat vooral over digitaal vaardig blijven’: mbodigitaal.nl | Digitaal vaardig blijven