Ondersteuning bij zelfmanagement

Iedereen wil graag regie over het eigen leven en bij ziekte meebeslissen over de zorg. Wij hebben onderzocht hoe verpleegkundigen en verzorgenden, inclusief studenten, hun zorgvragers hierbij ondersteuning bieden.

Zelfmanagement gaat over het vermogen om voor jezelf te zorgen en te beslissen. Voor mensen met een chronische aandoening betekent dit dat zij een balans moeten vinden tussen de eisen die de ziekte aan hen stelt en wat zij zelf van het leven willen maken. Het bieden van ondersteuning bij zelfmanagement (ZMO) is de kerntaak van verpleegkundigen. Het lukt zorgverleners niet altijd deze taak goed te vervullen: soms richten zij zich te veel op praktische handelingen en op de ziekte, in plaats van op het ziek-zijn. Om tot verbetering van ZMO te komen, kan het helpen goede praktijkvoorbeelden te vinden en deze met elkaar te bespreken. Met dit doel is een driejarig actieonderzoek uitgevoerd: SMILE (Self Management Support in clinical Leaders and Education). Het uitgangspunt van het onderzoek is dat klinische leiders door extra support een rolmodel kunnen worden in ZMO.

Samenvatting

• Het onderzoeksproject richt zich op verpleegkundigen en verzorgenden die zelfmanagement van zorgvragers ondersteunen tijdens de dagelijkse zorgverlening.
• Zorgprofessionals, studenten en docent-onderzoekers werkten met elkaar samen in het actie-onderzoek. Dat gebeurde in een algemeen ziekenhuis, academisch ziekenhuis en psychiatrisch ziekenhuis, een wijkteam
  en een verpleeghuis.
• Zorgverleners en zorgvragers waren positief over het bieden van holistische zorg, werken vanuit de waarden van de patiënt en gedeelde besluitvorming. Dat liet de vragenlijst over persoonsgerichte zorg zien.
• Om inzicht te krijgen in waaruit dit positieve beeld bestond, werden goede praktijkvoorbeelden verzameld. Het uitvoerig bespreken van de voorbeelden inspireerde ook andere zorgprofessionals. En studenten zagen wat zelfmanagementondersteuning concreet inhoudt in de praktijk.

Lees hier het gehele artikel!

Het project is mogelijk gemaakt door een persoonsgebonden subsidie van ZonMw voor Susanne van Hooft, lector van Hogeschool Rotterdam. Het is uitgevoerd in samenwerking met Nadine Jongenotter, docent-onderzoeker aan Hogeschool Rotterdam, en practor Ada ter Maten-Speksnijder en docent-onderzoekers Thea Mersch en Carla Alblas van het practoraat Leerwerkplaatsen van Albeda.

Bron: TvZ Magazine nr. 5, 2025 (tvznext.nl/)