Het mbo duikt in het onderzoek – voor de eigen praktijk: ‘Kennis waar docenten meteen iets mee kunnen’

Onderzoek was lange tijd het domein van hogescholen en universiteiten. Maar in het mbo wint het practoraat terrein: praktijkgericht onderzoek dat het onderwijs moet verbeteren. Het is een ambitie die het nieuwe kabinet ondersteunt. De Volkskrant opende 17 februari 2026 met een mooi artikel over de beweging van practoraten. 

Bron/auteur: De Volkskrant – Irene de Zwaan.
Nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft met name over onderwijs.

Practor Ditte Lockhorst (Passend Onderwijzen, verbonden aan ROC Midden Nederland): ‘Het onderzoek moet uiteindelijk iets veranderen in wat er in de klas gebeurt.’

Aantal fragmenten

Hieronder delen we alvast een aantal fragmenten uit het artikel van Irene de Zwaan. Het gehele artikel vind je via onderstaande gele button. Of klik hier om het hele artikel (gratis) te lezen.

💬 Detlef de Kriek, vakdocent installatietechniek: ‘Ik wil dat studenten later een fatsoenlijke mail kunnen sturen naar hun werkgever. Of hun schoolmail kunnen beantwoorden.’ De komende jaren onderzoekt hij hoe taalvaardigheid structureel kan worden geïntegreerd in het vakonderwijs. Zijn onderzoek maakt deel uit van het practoraat Passend Onderwijzen, dat eind vorig jaar van start ging binnen ROC Midden Nederland.

💬 Het doel is duidelijk: beter begrijpen waar studenten vastlopen, zodat het onderwijs daarop kan worden aangepast. Jaarlijks verlaten tienduizenden mbo-studenten voortijdig hun opleiding, bijvoorbeeld door schulden, mentale problemen of een verkeerde studiekeuze. Wie uitvalt, verdwijnt vaak niet alleen uit de schoolbanken, maar ook uit beeld. Het practoraat moet helpen dat patroon te doorbreken.

💬 Praktijkgericht onderzoek
Bij onderzoek denken we in Nederland nog altijd aan universiteiten en hogescholen. Aan grafieken, statistiek en peerreviews. Onderzoek is voor denkers; doeners leren een vak. Toch is dat beeld aan het kantelen. In het mbo ontwikkelt zich een onderzoekspraktijk die op steeds meer scholen voet aan de grond krijgt: het practoraat. Waar universiteiten zich vooral richten op wetenschappelijke kennisontwikkeling, ligt de focus bij practoraten – net als bij lectoraten in het hbo – op toepasbaarheid.

💬 Hoe doe je dat in het mbo
Hoewel practoraten buiten het mbo nog relatief onbekend zijn, gaat hun oorsprong heel wat jaren terug. Rond 2010 begon het Mediacollege Amsterdam een onderzoeksproject naar de rol van sociale media in het onderwijs. (…) Jorick Scheerens, destijds docent aan het Mediacollege, liep daarbij tegen een basale vraag aan: hoe doe je eigenlijk onderzoek in het mbo? ‘Die praktijk bestond toen nog niet’, zegt hij.

💬 Onderzoek door docenten zelf
‘Onderzoek gebeurde aan universiteiten en hogescholen, niet binnen mbo-instellingen zelf.’ Scheerens en zijn collega’s besloten het onderzoek zelf uit te voeren. Onderzoek uitgevoerd door docenten zelf, naast hun lesgevende taak, gericht op concrete vragen uit hun eigen onderwijspraktijk. ‘Onderzoek is voor ons geen doel op zich’, zegt hij. ‘Het is een middel om beter onderwijs en een betere beroepspraktijk mogelijk te maken.’

💬 Kennis waar docenten meteen iets mee kunnen
Volgens Henk Schotpoort, directeur onderwijs en innovatie, sluit het practoraat aan bij de ambitie van ROCMN om een inclusieve school te zijn. Maar hoe je het onderwijs zo inricht dat het echt aansluit bij alle studenten, is in het mbo geen eenvoudige opgave. De verschillen zijn groot. (…) Inzichten uit onderwijsonderzoek bieden daarom niet altijd houvast. ‘Die zijn vaak te algemeen’, zegt Schotpoort. ‘Terwijl het practoraat zich echt richt op: wat werkt hier, met deze studenten?’

 Lees hier het gehele artikel (de Volkskrant)

Of klik hier om het hele artikel (gratis) te lezen